Milieu en natuur

Vindt uw school een frisse, groene en bewuste leeromgeving belangrijk? Ga dan aan de slag met het themacertificaat “milieu en natuur”. In dit themacertificaat staat aandacht voor deze drie onderwerpen centraal. Denk hierbij aan het monitoren van de ventilatie en aandacht voor milieubewustzijn, zoals het scheiden van afval en energiebesparing. Maar ook het aanbieden van “groene” activiteiten, want ieder kind wil toch graag spelen in het bos en zo kennismaken met de natuur?

Bijenkast leskist

Een echte bijenkast dient als leskist. Alle attributen van de imker zijn ook aanwezig.. Natuurlijk ook een potje bijenwas. De leskist is bestemd voor groep 5 en 6, maar ook voor de onderbouw is er een lesbrief. Werkbladen voor alle bouwen zijn aanwezig. Er is een serie mooie grote foto’s met alle informatie over bijen. De rest van de inventaris bestaat uit informatie, zoekkaarten, een cd-rom. Eigenlijk kan een les over bijen niet gegeven worden zonder een bezoek aan een bijenstal te brengen of een imker uit te nodigen in de klas. Telefoonnummers om een bezoek te kunnen regelen staan vermeld in de reader “Bomen en bijen”.

Te gebruiken van mei - september, buiten en binnen.

Bijenkast leskist

Bijenpad

Welk type bijen zijn er en hoe leven ze? Hoe groeit een bij, wat doen ze en hoe praten bijen met elkaar? Aan de hand van 10 opdrachten leren de leerlingen spelenderwijs meer over het bestaan van een bij. Ook vragen als “Wat wordt er bedoeld met de term ‘Bezig Bijtje’?”, komen aan de orde. Kinderen ontdekken het met behulp van deze leskist!

Te gebruiken: Buiten bij bloemen, in het voorjaar en de zomer.

Bijenpad

Binnen Bos

Veel Nederlandse scholen hebben te maken met een slecht binnenklimaat. Het gevolg: een negatief effect op de aandacht en leerprestaties van leerlingen. Goed ventileren en het groen maken van het klaslokaal kan een positieve boost geven aan het binnenklimaat. Planten in de klas bijvoorbeeld verbeteren de luchtkwaliteit, de leerprestaties en de waardering van de leerlingen voor het leslokaal. Niet onbelangrijk omdat kinderen gemiddeld 40% van hun tijd in een klaslokaal doorbrengen. Het aanleggen van een heus een groen leslokaal (een binnen bos) is erg leuk én leerzaam voor de leerlingen.

Wat is een IVN Binnen Bos?

Met Binnen Bos zet je het leslokaal vol met kamerplanten en maak je een jungle hoek. De leerlingen planten het bos zelf, verzorgen de planten en leren stekjes op te kweken. Samen met de Binnen Boswachter onderzoeken leerlingen het effect van de planten op de luchtkwaliteit. Na afloop van het project zijn alle leerlingen gediplomeerd Binnen Boswachter en krijgt de school een rapport met alle meetresultaten.

Wat levert het op?

  • Betere luchtkwaliteit
  • Kinderen kunnen hun aandacht beter bij de les houden
  • Planten absorberen geluid, minder geluidshinder
  • Kinderen leren planten herkennen en verzorgen
  • Het leslokaal ziet er leuker uit
  • Een klas vol enthousiast Binnen Bos wachters

Wat krijg je van IVN Natuureducatie?

Biologisch gekweekt plantenpakket en begeleiding van de Binnen Boswachter

Wil jij ook een Binnen Bos op jouw school?

Vanaf 22 november 2019 bieden we het Binnen bos-lesprogramma aan voor alle scholen in Nederland

 

Binnen Bos

Breeam NL junior

Hoe duurzaam is een basisschool? Leerlingen vinden het zelf uit met BREEAM-NL Junior. BREEAM-NL Junior Milieuscan Basisschool is een lespakket waarmee leerlingen uit de bovenbouw van de basisschool zelfstandig de duurzaamheid van de school in kaart brengen. Daarmee ontdekken zij wat er goed gaat en wat voor verbetering vatbaar is. Zij presenteren hun bevindingen en aanbevelingen aan de klas en aan de directeur.
Breeam NL junior

De wilde stad in de klas

De wilde stad is een bioscoopfilm die de stad bekijkt vanuit de ogen van de vele wilde dieren en planten die er leven. Voor dieren zijn onze straten, tunnels, grachten en gebouwen net zo aantrekkelijk als de wildernis: De stad is natuur. De film is een meeslepend verhaal vol avontuurlijke ontmoetingen tussen mens en dier.

Bij de film is een leuk, afwisselend, interactief lespakket ontwikkeld voor groep 4, 5 en 6 van het basisonderwijs, met clops op basis van beelden uit de film Met de clips, lesbrieven en werkbladen kun je in de klas aan de slag maar het leukste is natuurlijk om naar buiten te gaan. De wilde stad begint al op het schoolplein...

De wilde stad in de klas

Drink water net als Sem en prinses Drupje

Het waterpakket is bedoeld voor groep 1 tot en met 4 van het basisonderwijs. Het doel van het waterpakket is leerlingen op een speelse manier motiveren om water te gaan drinken. In het pakket zitten allemaal leuke, interactieve lessen en spelvormen. De inhoud van het waterpakket bestaat uit:

  • Voorleesboek Het lekke luchtkasteel
  • Lesbrief
  • Werkbladen
  • Rekenen met suikerklontjes
  • Waterhoentjes zoeken
  • Waterdiploma
  • Waterquiz
  • Spel: Onder de doek
  • Prinsessenjurk
  • Folders en poster
  • USB met lesbrief, werkbladen en informatieve filmpjes
  • En nog veel meer

Het waterpakket is te leen bij GGD Fryslân

Drink water net als Sem en prinses Drupje

Droppie water in de klas

Droppie water is een digitale lesmodule over water. Leerlingen maken kennis met de wereld van het water. Het pakket bevat: handleidingen voor de docent, lesbladen, klikplaten, games, proefjes en een quiz voor de leerlingen.
Droppie water in de klas

Duurzaamheid in de klas

Greenpeace heeft een speciale pagina over lesmateriaal. Het lesmateriaal is bestemd voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Het zijn lespakketten over duurzaamheid en aanverwante zaken. De lesmaterialen zijn gratis te downloaden en gebruiken.
Duurzaamheid in de klas

Een frisse klas

Het informatieblad een frisse klas geeft praktische tips en adviezen over een gezonde ventilatie in de klas, ook in de winter.
Een frisse klas

Fryslân Fungies

Afval bestaat niet meer: wat we ooit afval noemden is vanaf nu grondstof voor een volgend proces. Dit rondgaan van grondstoffen noemen we de blauwe, circulaire economie. Fryslân Fungies kweekt oesterzwammen op koffiedik, een mooi voorbeeldje van de blauwe economie!

De tragedie van de koffieboon…
Slechts 0,2% van de koffieboonmassa belandt in je kop koffie. De rest (98,8%) noemden we ooit afval en gooiden we weg. Zonde, want in de natuur is dit ‘afval’ juist voedsel. Voor schimmels!

Kwekerij

Op deze afvalstroom kunnen oesterzwammen groeien. Wij gaan langs bij de lokale koffiegebruikers in Leeuwarden om hun koffiedik op te halen. Hierop kweken we  oesterzwammen die vervolgens terug worden geleverd aan de stad Leeuwarden. Dit alles doen we lokaal, dus gewoon met de bakfiets!

Je kunt de kwekerij ook bezoeken, neem hiervoor vooral contact met ons op!

Growkit

Je kunt oesterzwammen ook zelf kweken op je eigen koffiedik. Klik op het tabblad Growkit en kom hier meer over te weten!

Fryslân Fungies

Gezonde schoolpleinen

Een gezond schoolplein geeft leerlingen de ruimte om te bewegen en te spelen in een uitdagende, groene en rookvrije omgeving. Tijdens én na schooltijd. De website staat boordenvol praktische tips en voorbeelden zodat scholen zelfstandig aan de slag kunnen met het ontwikkelen van een Gezond Schoolplein. Het project is bedoeld voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo.
Gezonde schoolpleinen

Global schools

Sustainable Development Goals zijn een mooi uitgangspunt om leerlingen kennis te laten maken met de uitdagingen van de toekomst. Door hier jong mee te beginnen gaan jongeren een duurzame toekomst als referentiekader aannemen in hun eigen leven. Global Schools heeft lespakketten over dit onderwerp. De lespakketten zijn in het Engels, maar kunnen eenvoudig vertaald worden.
Global schools

Groen gelinkt

Groen gelinkt geeft inspiratie voor een onvergetelijke les. Verrijk je les over natuur, gezonde voeding en duurzaamheid met interessante lesmaterialen, gastlessen of excursies bij jouw in de buurt. In GroenGelinkt zoek en vind je in één oogopslag educatief aanbod van meer dan 600 organisaties. Onderzoekend en belevend leren was nog nooit zo gemakkelijk.
Groen gelinkt

Het groene schoolplein

Het groene schoolplein stimuleert (spel-)ontwikkeling en daagt leerlingen uit om zorgvuldig met het aanwezige leer- en speelgroen om te gaan. Het groene schoolplein is altijd acueel, leerzaam en vooral uitdagend. Gezelligheid, veiligheid en het sociale karakter sluiten goed aan bij de kernwaarden die leven binnen de school.

Kernwaarden:

  • Respectvol: de leerlingen hebben respect voor elkaar tijdens de pauze, maar ook voor de materialen en het aanwezige groen.
  • Veilig: het nieuwe sport- & spelmateriaal, het nieuwe hek, het groen zijn veilig om mee te spelen. De groente uit de moestuin is veilig om te eten.
  • Leerlingen dagen zichzelf uit om steeds meer te kunnen en te durven op het gebied van sport en spel. Door de aanwezigheid van groen op het plein, ontwikkelen de leerlingen zorg voor de natuur.
  • Verantwoordelijkheid: de leerlingen leren goed om te gaan met alle spullen.
Het groene schoolplein

Himmelwike + lespakket

Vanuit de provincie Friesland in samenwerking met Omrin is er één keer in het jaar de 'Himmelwike'. Scholen kunnen zich aanmelden voor een lespakket en meedoen om zwerfafval op te ruimen in de omgeving van school. Doel is onder andere bewustwording van zwerfafval en wat ze er aan kunnen doen. Prikstokken en vestjes worden gebracht en opgehaald op school.

 

 

Himmelwike + lespakket

Landbouw leskist

Reeds eeuwenlang bestaat er een wisselwerking tussen de mens en zijn omgeving. In de map zijn rond het thema “de Friese boerderij “ voor de bovenbouw lessuggesties uitgewerkt, waarin de betekenis en het gebruik van de omgeving door de mens duidelijk wordt.

De geschiedenis van het boerenbedrijf wordt behandeld en er is een lesbrief over biologische landbouw. Voor de verschillende opdrachten en activiteiten genoemd in de map is praktisch materiaal aanwezig.

 Bij de lessen kan verder gebruik gemaakt worden van  agrarische vakbladen en zoekkaarten.

Landbouw leskist

Lespakket week zonder vlees

Stichting Nationale Week Zonder Vlees vraagt leerlingen van basis- en voortgezet onderwijs om op speelse wijze 1 uur aandacht te besteden an de vraag wat gezonde, duurzame voeding is. Hiervoor is lesmateriaal ontwikkeld. Als klassen mee doen dan ontvangen ze een leuke, gezonde verrrassing! Het lespakket bestaat uit:

  • Docentenhandleiding
  • Bronnenlijst
  • Powerpoint
  • Uitgeschreven tekst bij de Powerpoint
  • Afhankelijk van de doelgroep additieven die nodig zijn voor de les

 

Lespakket week zonder vlees

Moestuintjes

Smallingerlandse scholen kunnen zich aanmelden voor een vierkante meter tuintje bij de klas. Om vanaf mei wekelijks te onderhouden met de kinderen en te oogsten vóór de zomer. In de week van 15 mei worden de vierkante meterbakken, aarde, zaai- en plantgoed gebracht door Leerbedrijf Forsa in samenwerking met Volkstuinvereniging de Wrottersploech.
Moestuintjes

Naar een beter binnenmilieu

Naar een beter binnenmilieu geeft informatie en tips ter verbetering van het binnenmilieu. Aan de orde komt: inrichting en gbruik van klaslokalen, schoonmaak en gebouwbeheer, thermisch comfort (verwarming), ventileren en samenwerking.
Naar een beter binnenmilieu

Programma van Eisen 'Frisse Scholen'

Op de website Frisse Scholen is veel informatie te vinden voor scholen gericht op een gezond milieu, zo ook het programma van 'Eisen Frisse Scholen' Dit programma  kan als leidraad dienen voor opdrachtgevers van nieuw en verbouw van scholen bij het realiseren van frisse scholen.
Programma van Eisen 'Frisse Scholen'

Project verbetering binnenmilieu op basisscholen

Steeds vaker blijkt dat het binnenmilieu in veel schoolgebouwen sterk te wensen overlaat. Op veel scholen is het muf, te koud, te warm of te donker.
Een slecht binnenmilieu op school kan gezondheidsklachten veroorzaken, waaronder geurhinder, vermoeidheid, hoofdpijn, zere ogen en verergering van allergie- of astmaklachten. Het leidt ook tot afname van concentratie en slechtere leerprestaties bij leerlingen.

GGD Fryslân voert sinds 2008 het project Verbetering binnenmilieu op basisscholen’ uit. Met subsidie van de overheid worden alle Friese basisscholen met een natuurlijk ventilatiesysteem binnen vijf jaar bezocht. Dit zijn scholen die afhankelijk van ramen en roosters zijn voor de luchtverversing. De GGD brengt per school de situatie met betrekking tot de ventilatie in kaart.

Deze scholen worden onderzocht volgens de eendagsmethode. In één dag wordt het onderzoek afgerond en het advies gepresenteerd. Het doel is om leerkrachten en directies bewust te maken van goed ventileren en concrete adviezen te bieden het binnenmilieu te verbeteren.

 Daarnaast wordt er in een teambijeenkomst geadviseerd over het belang van ventileren en wat de mogelijkheden zijn in de betreffende school.

Project verbetering binnenmilieu op basisscholen

Uitleg over de verschillende pijlers

Beleid en regelgeving

Afspraken, regels, protocollen en de handhaving daarvan.

Signaleren

Vroegtijdige signalering van bekende risicofactoren bij individuele leerlingen.

Schoolomgeving

Fysieke en sociale omgeving van leerlingen en schoolpersoneel.

Gezondheids-educatie

Het aanbieden van informatie en voorlichting over gezondheid aan leerlingen.

Kinderopvang

partners 5a

Fier GGD Fryslan Halt Sport Fryslan Cedin VNN Kinderdietisten Friesland Sense CSGNN VNN IVN